Spis treści:
- Co to jest ćwikła z chrzanem i czym różni się od zwykłych buraków?
- Jakie właściwości ma ćwikła z chrzanem?
- Jak jeść ćwikłę z chrzanem i z czym komponuje się najlepiej?
Ćwikła z chrzanem od lat pojawia się na wielkanocnych stołach jako wyrazisty, a jednocześnie bardzo prosty dodatek. Łączy w sobie naturalną słodycz buraków i pikantność korzenia chrzanu, dzięki czemu świetnie przełamuje smak tłustszych, świątecznych potraw. To także sposób, by w czasie biesiadowania przemycić więcej warzyw i wesprzeć trawienie.
Co to jest ćwikła z chrzanem i czym różni się od zwykłych buraków?
W najprostszej wersji ćwikła to sałatka z ugotowanych i startych buraków ćwikłowych wymieszanych z tartym chrzanem, doprawiona solą, odrobiną cukru oraz zakwaszona octem lub sokiem z cytryny. Całość ma mieć konsystencję gęstej, lekko wilgotnej sałatki, którą łatwo nabiera się łyżeczką.
Od zwykłych buraczków na ciepło czy buraków zasmażanych ćwikła różni się przede wszystkim:
- zawartością chrzanu, który nadaje jej charakterystycznej ostrości,
- temperaturą podania - ćwikłę serwuje się zazwyczaj na zimno, jako dodatek do dań,
- bardziej wyrazistą marynatą, dzięki której smak jest jednocześnie słodki, kwaśny i pikantny.
Jakie właściwości ma ćwikła z chrzanem?
Ćwikła łączy w sobie zalety dwóch warzyw: buraków i chrzanu. Buraki ćwikłowe dostarczają m.in. witamin A, C, z grupy B oraz kwasu foliowego, a także składników mineralnych. Ich regularne włączanie do diety może wspierać układ krążenia, sprzyjać utrzymaniu prawidłowego ciśnienia tętniczego oraz wpływać na obniżenie poziomu "złego" cholesterolu.
Buraki są także źródłem naturalnych azotanów, z których w organizmie powstaje tlenek azotu - związek ważny dla prawidłowego rozszerzania naczyń krwionośnych i lepszego dotlenienia tkanek. Dzięki temu ćwikła z chrzanem może być wartościowym dodatkiem dla osób dbających o serce i ogólną sprawność.
Drugi filar tej sałatki, czyli chrzan, wyróżnia się bardzo skoncentrowanym składem. Korzeń zawiera błonnik, witaminę C, witaminy z grupy B, wapń, magnez, potas, mangan, cynk oraz kwas foliowy. Obecne w nim związki siarkowe i glukozynolany nadają ostry smak, ale wykazują także działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne.
Badania wskazują, że substancje obecne w chrzanie tartym mogą pomagać zwalczać niektóre drobnoustroje odpowiedzialne za infekcje oraz wspierać naturalną odporność. Chrzan pobudza wydzielanie soków żołądkowych, żółci i przyspiesza przemianę materii, dlatego jego dodatek bywa szczególnie cenny, gdy na stole pojawia się więcej ciężkostrawnych potraw.
W efekcie ćwikła z chrzanem może ułatwiać trawienie wielkanocnych dań, zmniejszać uczucie ciężkości po posiłku i jednocześnie dostarczać solidnej porcji przeciwutleniaczy. To niewielki dodatek, który potrafi realnie poprawić jakość świątecznego menu.
Warto jednak pamiętać o umiarze. Duże ilości chrzanu mogą podrażniać błonę śluzową przewodu pokarmowego. Ostrożność powinny zachować osoby z chorobami żołądka, jelit, nerek czy z problemami z tarczycą, a także unikać podawania chrzanu małym dzieciom.
Jak jeść ćwikłę z chrzanem i z czym komponuje się najlepiej?
Ćwikła kojarzy się przede wszystkim z mięsnymi daniami, ale jej zastosowanie jest znacznie szersze. Dzięki połączeniu słodyczy buraka i ostrości chrzanu świetnie sprawdza się jako kontrast dla tłustych, świątecznych potraw. Można ją podawać zarówno na eleganckim, jak i bardziej codziennym stole.
Najpopularniejsze połączenia to:
- jajka na twardo - zamiast samego chrzanu, jajka można podać z łyżeczką ćwikły obok lub użyć jej jako bazy do farszu,
- wędliny i pieczenie - ćwikła dodaje świeżości pasztetom, schabowi czy wołowym pieczeniom, często pojawia się obok chrzanowych sosów,
- biała kiełbasa i żurek na zakwasie - łyżeczka ćwikły na talerzu podbija smak tradycyjnych wielkanocnych zup,
- ryby - delikatne mięso pieczonego łososia czy dorsza dobrze znosi słodko-ostry akcent buraków z chrzanem.
Ćwikła z chrzanem sprawdzi się również poza świętami. Możesz dodać ją do kanapek z pieczenią, burgerów (także wegetariańskich), misek sałatkowych typu bowl, a nawet wymieszać z jogurtem naturalnym lub gęstym kefirem, tworząc lekki, buraczany dip do warzyw lub pieczonych ziemniaków.
Aby zachować jej walory smakowe i odżywcze, warto podawać ćwikłę schłodzoną, wyjmując ją z lodówki na kilkanaście minut przed posiłkiem. Odpowiednio doprawiona, przygotowana na bazie świeżych buraków i aromatycznego chrzanu, staje się jednym z najzdrowszych dodatków na wielkanocnym stole, który z powodzeniem możesz włączać do menu także na co dzień.
