Czy czarne banany można jeść? Po tym poznasz, że są zepsute?
Ciemna, a nawet całkiem brązowa skórka banana wcale nie oznacza, że owoc jest do wyrzucenia. To przede wszystkim znak, że banan jest bardzo dojrzały - miąższ staje się miękki, intensywnie słodki i idealny do wypieków oraz deserów. Wraz z dojrzewaniem rośnie w nim ilość cukrów prostych i indeks glikemiczny, dlatego osoby z cukrzycą czy insulinoopornością powinny zachować umiar i traktować takie owoce raczej jako dodatek do posiłku niż codzienną przekąskę. Ważne jest jednak odróżnienie bardzo dojrzałego banana od zepsutego. Jeżeli po obraniu miąższ jest jednolicie kremowy lub karmelowy, bez śladów pleśni, a zapach pozostaje słodki, owoc nadaje się do jedzenia. Czarne końcówki również nie są szkodliwe - mogą wyglądać mało apetycznie, ale nie zawierają toksyn ani "ukrytych pasożytów", jak czasem się sądzi. Banan lepiej wyrzucić, gdy: pojawiła się widoczna pleśń (na skórce lub miąższu), miąższ jest śluzowaty i wyraźnie sfermentowany w zapachu, owoc przecieka lub ma lepką, wodnistą konsystencję. Takie objawy świadczą, że proces zepsucia zaszedł zbyt daleko, więc lepiej nie ryzykować i nie używać owocu ani do jedzenia, ani do pieczenia.
Jak wykorzystać czarne banany?
Bardzo dojrzałe, niemal czarne banany są skarbem w kuchni, bo działają jak naturalny słodzik i "nawilżacz" ciasta. W wielu przepisach to właśnie takie owoce są wręcz zalecane - babka bananowa, chlebek bananowy czy muffinki na ich bazie wychodzą wyraźnie bardziej aromatyczne i wilgotne niż z owoców twardych i jasnożółtych. Najprostszym sposobem wykorzystania jest upieczenie chlebka lub babeczek bananowych. Klasyczne receptury zakładają rozgniecenie dojrzałych bananów widelcem i połączenie ich z masłem lub olejem, mąką, jajkami, niewielką ilością cukru oraz proszkiem do pieczenia czy sodą. W wersjach bogatszych dodaje się orzechy, suszone owoce czy przyprawy korzenne, a nawet śliwki, które nadają ciastu bardziej świątecznego charakteru. Czarne banany świetnie sprawdzają się także:
- w placuszkach i gofrach bananowych, gdzie zastępują część cukru i tłuszczu, czyniąc ciasto delikatnie słodkim i miękkim,
- w koktajlach i shake’ach - miksowane z mlekiem, jogurtem, kakao czy masłem orzechowym zagęszczają napój i zapewniają naturalną słodycz,
- jako baza do domowych lodów bananowych, często w połączeniu z innymi owocami lub przetartą masą, którą można zamrozić w pojemniku lub na patyczkach.
Jeśli nie planujesz pieczenia od razu, bardzo dojrzałe banany warto obrać, pokroić i zamrozić w woreczkach lub pojemnikach. Tak przygotowane kawałki można później dorzucać do smoothie, deserów czy kolejnych porcji babki bananowej - zwłaszcza w okresie przedświątecznym, kiedy pieczenie zwykle rozkłada się na kilka dni.
Sprawdź również przepis na: Babkę cytrynową
Prosty przepis na babkę bananową
Babka bananowa łączy w sobie to, co najlepsze w klasycznej wielkanocnej babce i chlebku bananowym: ma wyraźny aromat, długo pozostaje wilgotna i pozwala wykorzystać nawet bardzo dojrzałe owoce. Inspiracją są popularne przepisy na chlebki bananowe, w których podstawą jest puree z kilku miękkich bananów, mąka pszenna lub orkiszowa, jajka, tłuszcz i przyprawy.
Składniki:
- 3 bardzo dojrzałe banany (ok. 350 g miąższu)
- 3 jajka w temperaturze pokojowej
- 150 g roztopionego masła lub mieszanki masła i oleju roślinnego
- 2/3 szklanki cukru (można część zastąpić ksylitolem lub miodem)
- 1,5 szklanki mąki pszennej tortowej
- 1/2 szklanki mąki orkiszowej lub pełnoziarnistej
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej
- sztczypta soli
- 1 łyżeczka cynamonu, opcjonalnie szczypta kardamonu lub gałki muszkatołowej
- 1 opakowanie cukru wanilinowego lub kilka kropli ekstraktu waniliowego
- garść posiekanych orzechów włoskich lub pekan (opcjonalnie)
- tłuszcz i bułka tarta lub mąka do przygotowania formy na babkę
- cukier puder i odrobina soku z cytryny do prostego lukru
Przygotowanie krok po kroku:
- Formę na babkę dokładnie wysmaruj tłuszczem i oprósz mąką lub bułką tartą. Piekarnik nagrzej do 170-180°C (grzanie góra-dół).
- Obrane banany rozgnieć widelcem na gładką masę. Jeśli są bardzo słodkie, od razu możesz założyć, że ciasto będzie wymagało mniej cukru niż w klasycznej babce.
- Do jeszcze ciepłego, ale nie gorącego masła wsyp cukier i cukier wanilinowy, wymieszaj, a następnie dodaj rozgniecione banany i jajka. Miksuj krótko, tylko do połączenia składników.
- W osobnej misce połącz obie mąki, proszek do pieczenia, sodę, sól oraz przyprawy. Dodaj posiekane orzechy, jeśli ich używasz - równomiernie rozłożą się wtedy w cieście.
- Wsyp suche składniki do mokrych i delikatnie wymieszaj łyżką lub szpatułką. Mieszaj tylko do momentu, aż nie będzie widać suchej mąki - zbyt długie wyrabianie może sprawić, że babka wyjdzie zbita.
- Przełóż ciasto do formy, wyrównaj wierzch. Jeśli chcesz, możesz na wierzchu ułożyć wzdłuż plasterki dodatkowego banana - to nawiązanie do popularnych wersji chlebka bananowego i efektowna dekoracja po upieczeniu.
- Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz około 45-55 minut, do tzw. suchego patyczka. Czas pieczenia zależy od wielkości formy i mocy piekarnika, dlatego warto sprawdzić ciasto po mniej więcej 40 minutach.
- Upieczoną babkę wyjmij, przestudź w formie, a następnie delikatnie wyłóż na kratkę. Kiedy całkowicie wystygnie, przygotuj gęsty lukier z cukru pudru i odrobiny soku z cytryny i polej nim wierzch wypieku.
Taka babka bananowa świetnie sprawdzi się nie tylko jako sposób na uratowanie czarnych bananów, ale też jako mniej oczywisty wypiek na wielkanocny stół. Możesz upiec ją dzień lub dwa przed świętami - dzięki bananom i niewielkiej ilości tłuszczu długo pozostaje świeża i wilgotna, podobnie jak tradycyjne babki, które przygotowuje się z wyprzedzeniem przed Wielkanocą.
