Jak kawa i herbata odbarwiają zęby na żółto?
Naturalny kolor szkliwa mieści się w szerokiej skali - od niemal białego po jasnożółty. To, jak wyglądają zęby, zależy m.in. od grubości szkliwa, koloru zębiny i predyspozycji genetycznych. Z czasem jednak barwa zwykle ciemnieje, a na powierzchni szkliwa pojawiają się osady i przebarwienia. Jednym z głównych winowajców są barwiące napoje, przede wszystkim kawa i herbata. Zawarte w nich barwniki i taniny łatwo przyczepiają się do mikroskopijnie porowatej powierzchni szkliwa, tworząc żółtawy lub brunatny nalot. Podobny efekt dają czerwone wino, ciemne soki owocowe czy przyprawy takie jak kurkuma.
Gdy po filiżance kawy sięga się od razu po kolejną, barwniki mają niemal stały kontakt z zębami. Jeśli do tego dochodzi niedostateczna higiena jamy ustnej - zbyt rzadkie szczotkowanie, pomijanie nici dentystycznej - osad miesza się z płytką bakteryjną i z czasem twardnieje, przechodząc w kamień nazębny, który jeszcze mocniej przyciemnia uśmiech. Znaczenie ma również ogólny tryb życia. Palenie tytoniu, duża ilość słodzonych napojów i przekąsek między posiłkami, a także naturalne ścieńczenie szkliwa wraz z wiekiem sprawiają, że zęby łatwiej łapią żółte przebarwienia. Dlatego tak ważne jest, by barwiące napoje nie pozostawały na zębach dłużej, niż to konieczne.
Prosty nawyk płukania odmienił moje zęby
Zamiast rezygnować z ulubionej kawy czy herbaty, można wprowadzić prosty rytuał po każdej filiżance. Wystarczy kilka łyków czystej wody - najlepiej niegazowanej - którymi dokładnie przepłuczesz całą jamę ustną przez kilkanaście sekund, a następnie wodę wyplujesz. Ten nieskomplikowany gest pomaga spłukać część barwników i resztek napoju, zanim zdążą mocniej związać się ze szkliwem.
Codzienne płukanie ust jest dobrze znanym domowym wsparciem dla higieny jamy ustnej. Wykorzystuje się je np. przy stanach zapalnych błony śluzowej - po każdym posiłku zaleca się wtedy przepłukanie ust wodą, często z dodatkiem soli lub innych składników zaleconych przez specjalistę. W przypadku przebarwień po prostu korzysta się z tego samego mechanizmu: zęby krócej pozostają oblepione napojem, więc osad narasta wolniej. Taki nawyk dobrze łączy się z korzystaniem z płynu do płukania jamy ustnej. Tego typu produkty, stosowane między myciami, pomagają usuwać resztki pokarmu z trudno dostępnych miejsc i odświeżać oddech. Mogą też zawierać składniki wspierające ochronę szkliwa lub delikatne rozjaśnianie zębów. Trzeba jednak pamiętać, że są one jedynie uzupełnieniem, a nie zamiennikiem szczotkowania.
W moim przypadku różnica stała się zauważalna po kilku tygodniach konsekwentnego płukania ust po każdej kawie i herbacie. Zęby wyglądały na jaśniejsze, a osad zbierał się znacznie wolniej, choć nawyk picia kawy się nie zmienił. To efekt, który łatwo podtrzymać, o ile płukanie staje się automatyczną częścią przerwy na napój.
Najważniejsza jest regularność
Płukanie ust po kawie czy herbacie działa najlepiej wtedy, gdy staje się stałym elementem dnia. Najprościej połączyć je z konkretną czynnością: odstawieniem filiżanki do zlewu, zejściem z przerwy w pracy czy wyjściem z kawiarni. Kluczem nie jest idealna technika, ale to, by barwiący napój nie zostawał na zębach godzinami. Warto przy tym zadbać o całą rutynę pielęgnacji. Zęby najlepiej myć co najmniej dwa razy dziennie - rano i wieczorem - po odpowiednio długim czasie szczotkowania, uzupełniając to nitkowaniem i używaniem płynu do płukania ust. Dzięki temu na szkliwie odkłada się mniej płytki i kamienia, a samo płukanie wodą między napojami ma dużo lepsze pole do działania.
Przy napojach kwaśnych lub bardzo słodkich zbyt szybkie szczotkowanie nie jest wskazane - szkliwo chwilowo mięknie i potrzebuje czasu, by znów się wzmocnić. Zaleca się, by z myciem zębów odczekać mniej więcej pół godziny po jedzeniu lub słodkim napoju, a w tym czasie można właśnie sięgnąć po delikatne płukanie ust wodą. To kompromis, który pomaga ograniczyć przebarwienia, a jednocześnie chroni szkliwo.
Jeśli mimo stosowania takich domowych nawyków zęby nadal szybko ciemnieją, pojawiają się plamki w nietypowych kolorach lub wrażenie, że osad przyrasta wyjątkowo szybko, dobrze jest skonsultować się ze stomatologiem. Profesjonalne oczyszczanie i ewentualne wybielanie pozwalają odzyskać jaśniejszy uśmiech, a codzienne płukanie ust po kawie i herbacie pomaga potem podtrzymać osiągnięty efekt na dłużej.
